Federal Aviation Administration (FAA) prowadzi dochodzenie, jak doszło do przeciążenia systemu kontroli lotów w ubiegły piątek, 13 listopada. Pierwsze podejrzenie padło na centrum kontroli lotów w Arkansas, gdzie dokonywano wymiany sprzętu na nowszy. Ale sprawa może być bardziej skomplikowana.
W wyniku przeciążenia i braku możliwości sprawnej komunikacji zarządzono uziemienie wszystkich lotów w Stanach Zjednoczonych. Ostatni raz do takiego uziemienia doszło w styczniu 2023 roku, gdy zawiódł system powiadomień pilotów. Ale wcześniej zdarzyło się to tylko raz w całej historii. Było to po atakach terrorystycznych 11 września 2001 roku i nie było to bynajmniej w wyniku awarii.
Teraz awaria nastąpiła w najgorszym momencie, gdyż w piątek po południu, gdy zaczynało się weekendowe natężenie ruchu lotniczego. Pierwsze problemy zauważono o 3:30 po południu. Szybko rozszerzyły się na 17 z 22 centrów kontroli lotów w USA. Wstrzymano więc wszystkie starty i lądowania. Uziemienie samolotów nie dotyczyło wojska i różnych służb, w tym także medycznych.
W tym momencie w powietrzu było jeszcze 3500 samolotów. Uziemienie odwołano dopiero po ponad czterech godzinach, o godzinie 8:15 wieczorem. Ale chaos w lotach był już ogromny. Pasażerowie siadali na podłodze lotnisk słysząc, że ich loty zostały odwołane i nie mają żadnej możliwości podróży, bo odwołanie dotyczy także tysięcy innych lotów.
W sprawie przyczyny awarii bardzo szybko podejrzenie padło na pojedynczy router w systemie komunikacji FAA w mieście El Dorado, w stanie Arkansas. Router to urządzenie, które kieruje ruchem elektronicznego przekazywania danych, podobnie jak dzieje się to w domowej sieci Wi-Fi.
Zakłócenia w komunikacji pojawiły się po wymianie starego routera firmy Cisco na nowy firmy Juniper Networks w centrum kontroli lotów. Wymiana była związana z zastąpieniem lokalnym starych kabli miedzianych na nowoczesne kable światłowodowe. Do ich obsługi potrzebny był odpowiedni router. Jego producent twierdzi, że urządzenie nie jest uszkodzone i działało prawidłowo.
Bez sprawnie działającej kontroli lotów, żaden samolot nie wystartuje.
Sekretarz transportu Sean Duffy powiedział, że taka sama procedura - wymiany kabli i routera - była już przeprowadzana tysiące razy. Miedziane kable są wymieniane na światłowody w centrach kontroli lotów w całym kraju. Dokonano już wymiany trzech czwartych kabli i nigdy nie stwarzało to problemu. Całkowita wymiana ma się zakończyć w 2028 roku.
Jednak to właśnie po wymianie routera w Arkansas komunikacja została zakłócona. Sieć FAA zaczęła otrzymywać 1000 prób połączenia co 4-5 sekund. Co jeszcze bardziej niezrozumiałe, podobne zakłócenia zaczął wprowadzać także inny router. Znajduje się w centrum kontroli lotów w mieście Amarillo, w Teksasie. To ponad 500 mil od routera w Arkansas. Router w Teksasie to również nowe urządzenie. Zastąpił stary router trzy tygodnie wcześniej. FAA próbuje teraz zrozumieć, jaki związek był pomiędzy zakłóceniami pracy dwóch routerów w dwóch różnych stanach. Na wszelki wypadek wstrzymano na razie wymianę routerów i kabli.
Miniony weekend był katastrofalny dla podróżujących samolotem. W piątek odwołano ponad 9000 lotów w całym kraju. W sobotę doszło do odwołania kolejnych 6700. W niedzielę z rozkładu wycofano jeszcze 2300 lotów. Poniedziałek był już znacznie lepszy, bo odwołano 373 loty, chociaż wielu pasażerów wciąż ma problemy z odzyskaniem bagażu. W dodatku w poniedziałek linie United Airlines ogłosiły awarię własnego wewnętrznego systemu, przez co musiały odwołać część lotów.
Dziennikarze zwrócili uwagę, że w sprawie uziemienia wszystkich samolotów w piątek, wyjątkowo długo milczał prezydent Donald Trump. Choć zwykle jest bardzo aktywny w internecie, odezwał się dopiero w niedzielę. Stwierdził, że winna jest administracja prezydenta Joe Bidena. Jego zdaniem, nie tylko nie unowocześniła systemu kontroli lotów, ale pogorszyła go. Nie wyjaśnił, w jaki sposób go pogorszyła.
Na przestarzały sprzęt narzekał także sekretarz Duffy. Stwierdził, że miedziane kable pochodzą z lat 80-tych ubiegłego wieku, a sprzęt radarowy nawet z lat 60-tych. Zażądał też od Kongresu 50 miliardów dolarów na modernizację. Podkreślił, że te pieniądze są potrzebne natychmiast.
Demokraci przypominają jednak, że przez dwa ostatnie lata Kongresem rządzą republikanie. I na modernizację w 2025 roku przyznali 12,5 miliarda dolarów. A dokładnie w tej samej ustawie przeznaczyli na walkę z imigrantami 170 miliardów. Ponadto tylko część z 12,5 miliarda dolarów została już wydana.
Na modernizację lotnisk i sprzętu kontroli lotów pieniądze dała także poprzednia administracja prezydenta Joe Bidena. Na lotniska przeznaczyła 25 miliardów dolarów na okres pięciu lat. Celem było poprawienie nie tylko systemu kontroli lotów, ale także naprawa płyt lotniska i odnowienie terminali.